BIBLIA

Biblia cz.1

1. Jedno z podstawowych źródeł kultury europejskiej. 2. Pierwszy tekst tłumaczony na języki narodowe. 3. Źródło motywów dla pokoleń artystów, literatów i filozofów. 4. Skarbiec wzorów osobowych, postaw fabuł. anegdot, motywów i wątków

Biblia cz.2

5. Zbiór utworów reprezentujących wiele gatunków literackich. (hymn, pieśń, modlitwa, przypowieść (parabola) poemat epicki, list)

Nazwa Biblia

Pochodzi od greckiego słowa biblios. Słowo Biblia oznacza"księgi"

Podział ksiąg Biblijnych - Stary testament

1. Zbiór pism judaistycznych, 2. obejmuje 46 ksiąg 3. Powstał w trzech językach: hebrajskim, aramejskim i greckim

Podział ksiąg Biblijnych - Nowy Testament

1. Zbiór pism chrześcijańskich, 2. obejmuje 27 ksiąg. 3. Najważniejsza część - cztery ewangelię 4. Został napisany w języku greckim i aramejskim

Styl Biblijny

Charakteryzuje się 1. Podniosłością. Środki językowe: 1. Szyk przestawny 2. Powtarzanie spójników (np. i,a) 3. Stfuktura anaforyczna 4. paralelizm składniowy 5. Rozbudowana symbolika 6. Alegpryczność 7. Obecność wielu fraz

Stylizacja Biblijna

Zabieg literacki, polegający na celowym naśladowaniu cech stylu biblijnego

Księga rodzaju (RDZ) - Stary Testament

Jest pierwszą księgą Biblijną i przedstawia chrześcijańską kosmogonię - wizję stworzenia świata. Jest to opis Metaforyczny

Księga rodzaju -Opis dni cz.1

1. Bóg stworzył niebo i Ziemię. Nazwał światłość dniem a ciemność nocą. 2. Bóg oddzielił wody pod sklepieniem od wód nad sklepieniem, i nazwał to nad - niebem. 3. Bóg oddzielił suchą ziemię od wód, stworzył na ziemi rośliny, drzewa, Owoce.

Księga rodzaju -Opis dni cz.2

4. Bóg określił pory roku, dni i lata, stworzył Słońce i księżyc. 5. Bóg stworzył istoty morskie i ptaki 6. Bóg stworzył zwierzęta lądowe i ludzi(kobieta i mężczyzna) którym powierzył ziemię 7. Ten dzień Bóg pobłogosławił i przeznaczył na odpoczynek

Teofania

Objawienie się Boga człowiekowi, osobiste lub przez posłańca (np. anioła, archanioła). 1. Mojżesz rozmawia z Bogiem pod postacią Gorejącego krzewu 2. Noe widzi go jako tęczę

Księga Hioba - Stary Testament cz. 1

Hiob był człowiekiem prawym i bogobojnym. Miał 7 synów i 3 córki. Był bogaty - 7 tyś. owiec, 3 tys wielbłądów, 500 wołów. W oznaczone dni każdy z jego synów urządzał ucztę i zapraszał na nią siostry. Potem Hiob składał Bogu ofiarę o przebaczenie win dzici

Księga Hioba - Stary Testament cz. 2

Bóg uważał, że nie ma drugiego tak dobrego człowieka na ziemi jak Hiob. Szatan sądził, że jego pobożność jest na pokaz. Przekonał Boga żeby zabrał wszystkie majętności Hioba. Porwano jego stada, a dzieci zmarły gdy zawalił się na nie dom.

Księga Hioba - Stary Testament cz. 3

Hiob upadł na ziemię i powiedział: "Dał Pan i zabrał Pan". Bóg nadal uwaza go za najbardziej dobrego. Szatan uważa, że Bóg powinien dotknąć jego Kości i ciała. Całe ciało Hioba obsypało się trądem. Znajomi i rodzina odwrócili się od niego.

Księga Hioba - Stary Testament cz. 4

Szydzili i doszukiwali się w tym jego winy, ale on nie uważął że jest winny. Stwórca kończy swój zakład z szatanem. Nagradza Hioba zdrowiem, majątkiem, kolejnymi dziećmi, za to że nie wyrzekł się wiary.

Księga Hioba - Stary Testament - Problematyka

Wprowadza teologiczny problem teodycei, czyli rozważań nad jednoczesnym istnieniem miłosiernego Boga i zła na świecie. Temat: Postawa człowieka wobec cierpienia. Bohater nigdy nie traci ufności w Pana.

Księga Koheleta (Koh) - Stary Testament cz. 1

Kohelet to nie imię, to określenie mędrca, przemawiającego w zgromadzeniu. Księga dowodzi, że wszystko na ziemi jest marnością, a ludzkie życie przemija błyskawicznie. ("marność nad marnościami i wszystko marność").

Księga Koheleta (Koh) - Stary Testament cz. 2

Porządek natury nie ulega zmianom: ludzie rodzą się i umierają, słońce wschodzi i zachodzi. Mądrość też nie jest wiele warta, bo mądrość przyczynia się do zmartwień, a wiedza przysparza cierpienia.

Księga Koheleta (Koh) - Stary Testament cz. 3

Całe życie ludzkie okazuje się marnością i pogonią za wiatrem. Każdy człowiek jednakowo grzeszny i zarówno mędrzec jak i głupiec umierają i odchodzą po śmierci w zapomnienie. Na koniec kohelet mówi: wszystko marność i pogoń za wiatrem.

Księga Koheleta (Koh) - Stary Testament cz. 4

W obliczu Boga wszystkie doczesne wartości stają się nieznaczącymi drobiazgami. Marność nad marnościami i wszystko marność (łac. Vanitas vanitatum et omnia vanitas)

Vanitas

Jeden z toposów literackich. Mówi o błahości wszystkich ludzkich działań, przemijaniu i nieuchronności śmierci.

Księga psalmów (Ps)

Zbiór psalmów w Biblii 150 utworów, podzielony na 5 ksiąg. Król Dawid - 73 psalmy. Reszta dziełem różnych autorów.

Psalm

Gatunek liryczny o pochodzeniu Biblijnym. Uroczysta pieśń religijna, ma charakter modlitwy lub hymnu najczęściej. Psalmy: 1. Pokutne 2. Błagalne 3. Dziękczynne 4. Pochwalne 5. Mądrościowe 6. Królewskie, patriotyczno-religijne (związane z Jerozolimą)

Psalm 2 - Mesjasz królem - Stary Testament

Podmiot liryczny zastanawia się nad tym dlaczego ludzie się buntują, królowie przeciwko sobie. przeciwko Panu. Zapowiada przyjście Mesjasza, grozi nieposłusznym. Mówi wszystkim ludziom by służyli Bogu z Bojaźnią inaczej zginą. Szczęśliwi ufają Bogu.

Psalm 130 - Z otchłani grzechu ku Bożemu miłosierdziu. - Stary Testament

Grzeszny człowiek prosi Boga by wysłuchał jego błagania. Pan jest surowym sędzią, który wymaga posłuszeństwa. Ale on jeden może udzielić przebaczenia. Człowiek jeśli chce zbawienia musi oddać sie Bogu całkowicie. Bóg przebaczy Izraelowi też.

Psalm 146 - Szczęśliwy kto ufa Bogu - Dtary Testament

Psalm dziękczynny jest podziękowaniem Bogu za całe dobro i miłosierdzie. Do śmierci będzie chwalił Boga. Nie należy pokładać wielkiej nadziei w zwykłych ludziach i książętach - człowiek jest śmiertelny. Psalm. zaczyna i kończy ALLELUJA - "chwalcie Pana"

Mesjasz

W judaiźmie człowiek, który będzie wysłany przez Boga na ziemię, aby odbudować Izrael i sprawiedliwie rządzić. Chrześcijaństwo - Jezus Chrystus

Mesjanizm

Wiara w przyjście mesjasza. Mistyczna wiara w posłannictwo osoby lub własnego narodu wybranego przez Boga do wypełnienia zbawczej misjj.

Apokalipsa św. Jana - Nowy testament cz.1

Jest to ostatnia księga Biblii. Cykle: listy do siedmiu Kościołów, siedem pieczęci, siedem trąb, wizja siedmiu plag i siedmiu czasz. Obrazy: smok walczący z niewiastą. Cztery symboliczne zwierzęta: lew, wół, orzeł i zwierzę z ludzką twarzą.

Apokalipsa św. Jana - Nowy testament cz.2

Czterej jeźdźcy apokalipsy - oznaczają plagi jakie spadną na ziemie, gdy zbliżał będzie się koniec. Jeździec na białym koniu - zwycięstwo Ewangelii Chrystusa. Na koniu barwy ognia - wojna. Na czarnym koniu - głód. Na koniu trupiobladym - śmierć.

Apokalipsa cz.1

jest zapowiedzią paruzji (drugiego przyjścia) Chrystusa i Sądu ostatecznego. Zanim nastąpi koniec będą znaki: czterej jeźdzcy, spadnie grad, ogień, gwiazda o nazwie Piołun. Jest ona księga o wymowie optymistycznej- zapowiada ostateczny Triumf Chrystusa

Apokalipsa cz.2

nad złem. Obiecuje sprawiedliwy sąd oraz życie wieczne u boku Boag dla tych, którzy na to zasłużyli. Apokalipsa to najbardziej tajemnicza część nowego Testamentu. Język mistyczny, symboliczny, bogaty w obrazy.

Symbol - wyjaśnienie

To znak - słowo, obraz mających przenośne znaczenie. Interpretowany zależnie od kontekstu w jakim się znajduje. Symbole są NIEJEDNOZNACZNE. Miecz może oznaczać: męstwo, odwagę, władze królewską, pomstę nad wrogami.

Alegoria - wyjaśnienie

To znak - słowo, obraz - mających przenośne znaczenie utrwalone i niezmienne w danej kulturze. Alegorie są JEDNOZNACZNE.np. lis - alegoria chytrości, owca - głupoty, osioł,- upartość, sowa - mądrość

Frazeoologizm - znaczenie

Stały związek słów o znaczeniu przenośnym, innym niż znaczenie dosłowne.

Alfa i Omega - frazeologizm

Specjalista i autorytetu w jakiejś dziedzinie (Puerwsza i ostatnia litera alfabetu greckiego, Symbol Boga, Bóg mówi o sobie - Jam Alfa i Omega, Pierwszy i Ostatni)

Arka Noego - frazeologizm

Bezpieczne schronienie, ratunek (Duża łódź zbudowana przez Noego na polecenie Boga)

Chodzić od Annasza do Kajfasza - frazeologizm

Nie mów załatwić sprawy / rozwiązać problemu (Annasz i Kajfasz byli arcykapłanami izraelskimi uczestniczącymi w przesłuchaniu i oraz procesie Chrystusa)

Droga krzyżowa - frazeologizm

Życie człowieka cierpiącegp, przeżywającego trudności (Droga jaką przeszedł Chrystus niosąc krzyż na Golgotę, gdzie następnie został ukrzyżowany)

Eden - frazeologizm

Idealne miejsce, raj (Nazwa rajskiego ogrodu, w którym mieszkali Adam i Ewa)

Egipskie ciemności - frazeologizm

Nieprzeniknione ciemności (Jedna z plag od Boga na Egipt, gdy faraon nie chciał wypuścić z kraju Izraelitów)

Hiobowa wieść - frazeologizm

Bardzo zła wiadomość (Hiob został boleśnie doświadczony przez Boga, a mimo to nie wyparł sie wiary)

Iść/ Przenieść się na łono Abrahama - frazeologizm

Umrzeć (W Ewangelii św. Łukasza była przypowieść o Łazarzu, a w niej słowa "Umarł żebrak i aniołowie zanieśli go na łono Abrahama)

Judaszowe Srebrniki - frazeologizm

Symbol zdrady (Judaszowi obiecano 30 srebrników za wydanie Jezusa)

Kainowe piętno - frazeologizm

Piętno zbrodniarza, bratobójcy. (Kain z zazdrości o miłość Boga zabił swojego brata Abla, Bóg za karę napiętnował go znamieniem na czole)

Manna z nieba - frazeologizm

Nieoczekiwany dar, cudowny ratunek (Jeden z cudów dokonanych przez Boga podczas wędrówki Izraelitów do Ziemi Obiecanej)

Niewierny Tomasz - frazeologizm

Niedowiarek (Nazwano tak Tomasza Apostoła z powodu jego wątpliwości dotyczących zmartwychwstania Jezusa)

Mieć z czymś/ kimś Pański krzyż - frazeologizm

Mieć wielki problem (Krzyż jest w tradycji symbolem Męki Pańskiej, Drogi Krzyżowej i śmierci Chrystusa)

Plagi egipskie - frazeologizm

Bardzo surowa kara (Zesłane przez boga kary na egipt, faraon nie chciał wypuścić Izraelitow 1. woda Nilu w krew 2.żaby 3. komary 4. muchy 5. zaraza bydła 6. wrzody 7. grad 8. szarańcza 9. ciemnosci 10.śmierć pierworodnych synów

rzeź niewiniątek - frazeologizm

Wydarzenie przez które cierpiały niewinne osoby (Na świat miał przyjść przyszły Król Żydowski, Herod kazał wymordować wszystkie dzieci do 2 roku życia)

Salomonowy wyrok - frazeologizm

Mądra, roztrzepana decyzja (Dwie kobiety urodziły 2 dzieci. jedno zmarło i kłóciły sie o drugie. Salomon kazał je przeciąć. prawdziwa matka wolała je oddać drugiej niż zabic, spór się rostrzygnąl)

Sodoma i Gomora - frazeologizm

Miejsce moralnego zepsucia (Dwa miasta w Palestynie, szerzyło się w nich zepsucie obyczajów. Bóg ukarał ich zsyłając deszcz ognia i siarki, oba miasta spaliły się całkowicie)

Syn marnotrawny - frazeologizm

Osoba popełniła błąd i potrafi się do niego przyznać (Ojciec i dwóch synów. jeden młodszy postanowił opuścić dom rodzinny, zabrał swoją cześć majątku, roztrwonił go i wrócił skruszony, ojciec wyprawił ucztę na jego powrót)

Umywać ręce - frazeologizm

nie przyjmować odpowiedzialności za coś (Piłat podpisał wyrok śmierci Jezusa, ale umył ręce na znak, że się z tym wyrokiem nie zgadza)

Wdowi grosz - frazeologizm

Przedmiot posiadający obiektywnie młą wartość, ale ofiarowany staje sie symbolem wielkiego wyrzeczenia (Wdowa wrzucila do świątynnej skarbony dwa pieniądze. Ofiara była większa niż bogaczy, bo dla niej to prawdziwe wyrzeczenie)

Wieża Babel - frazeologizm

Symbol zamieszania, niemożności porozumiewania się (Ludzie postanowili dorównać stwórcy i wybudować wieże do nieba, Bóg pomieszał ich języki jako kare za pyche, przerwali budowę wierzy i rozproszyli się po całej ziemi)

Zakazany owoc - frazeologizm

Zabroniona Pokusa (Bóg zakał Adamowi i Ewie spożywać Owoce z drzewa wiadomości dobrego i złego. Po zpożyciu jabłka zostali wygnani z raju)

Zmienić się w słup soli - frazeologizm

Stanąć nieruchomo, ze zdziwienia przerażenia (Żona Lota uciekając z Sodomy obejrzała się za siebie i na widok ginącego miasta zamieniła się w słup soli)

Przykładowe tematy Wypracowań Maturalnych cz.1

1. Literackie wizję Boga i Jego relacji z człowiekiem 2. Znaczenie wartości doczesnych w życiu człowieka 3. Postawa człowieka wobec cierpienia 4. Obraz końca lub powstania świata w literaturze 5. Bunt oznaka człowieczeństwa czy niszczącą siła w życiu

Przykładowe tematy Wypracowań Maturalnych cz.2

6. Literacki obraz raju

Kontekst historyczno - literacki - Średniowieczna literatura parenetyczna

Średniowiecze stworzyło wzorce postawy świętego i ascety, które wskazywały ludziom postępowanie właściwe, by po śmierci uzyskać zbawienie - należało sensu życia szukać w wierzę, a nie wartościach doczesnych.

Kontekst Religijny - Inne religie świata

Każda religia przedstawia swoją wizję życia po śmierci oraz opiera się na szeregu zasad, według których wierni mają postępować, jesli chcą wiecznego szczęścia