Ćwiczenia III 10.11.2026

 0    117 cartonașe    abcxyz65
printează joacă Testează-te
 
Întrebare Răspuns
Ustawy powinny być zrozumiałe dla wszystkich.
începe să înveți
Leges ab omnibus intellegi debent.
To co jest jasne nie wymaga interpretacji.
începe să înveți
Clara non sunt interpretanda.
Gdy ustawa nie rozróżnia i naszą rzeczą nie jest rozróżnić.
Gdy ustawa nie czyni rozróżnienia, tam nie możemy różnicować sytuacji na drodze wykładni.
începe să înveți
Lege non distinguente nec nostrum est distinguere.
tłumaczenie, interpretacja, wykładnia prawa
începe să înveți
interpretatio legis
zamysł prawodawcy, intencja
începe să înveți
mens legislatoris
prawodawca
începe să înveți
legislator
wyrok, orzeczenie sądowe, reguła, sentencja, zdanie, opinia
începe să înveți
sententia legis
brzmienie ustawy
începe să înveți
verba legis
słowo, wyraz, czasownik
începe să înveți
verbum, pl. verba
wykładnia przeciw prawu, sprzecznie z prawem, wbrew ustawie, wbrew normom prawnym
începe să înveți
contra legem
wykładnia mimo ustawy, obok ustawy (np. uzupełnienie luki prawnej) (szara strefa)
începe să înveți
praeter legem
wykładnia w celu obejścia ustawy, obejście prawa
începe să înveți
in fraudem legis
wykładnia zgodna z ustawą, według prawa
începe să înveți
iuxta legem, secundum legem
Przeciw ustawie postępuje ten, kto czyni to czego ustawa zabrania; omija ją natomiast ten, kto nie naruszając jej słów, obchodzi jej treść.
începe să înveți
Contra legem facit, qui id facit quod lex prohibet, in fraudem vero, qui salvis verbis legis sententiam eius circumvenit.
ustawa wyższego rzędu
începe să înveți
lex superior (f.)
ustawa niższego rzędu
începe să înveți
lex inferior (f.)
Akt prawny wyższej rangi uchyla akt prawny niższej rangi.
Reguła hierarchiczna
începe să înveți
Lex superior derogat legi inferiori.
przepis szczególny, ustawa specjalna
începe să înveți
lex specialis (f.)
ustawa generalna, przepis ogólny
începe să înveți
lex generalis (f.)
Ustawa szczególna uchyla ustawę ogólną.
Reguła merytoryczna
începe să înveți
Lex specialis derogat legi generali.
nowa ustawa, prawo później obowiązujące
începe să înveți
lex posterior
strasza ustawa, prawo wcześniej obowiązujące
începe să înveți
lex priori
Ustawa póżniejsza uchyla wcześniejszą ustawę.
Reguła chronologiczna
începe să înveți
Lex posterior derogat legi priori.
argument z przeciwieństwa
Jeśli ustawa stanowi coś w określonej sytuacji, to w sytuacji przeciwnej nie stanowi tego.
începe să înveți
argumentum a contrario
argument z podobieństwa
sytuacji prawnie uregulowanej i sytuacji nieureulowanej
începe să înveți
argumentum a simili
argument powołany w oparciu o systematykę ustawy
începe să înveți
argumentum a rubrica
argument z silniejszego
începe să înveți
argumentum a fortiori
wnioskowanie z mniejszego na większe
începe să înveți
argumentum a minori ad maius
wnioskowanie z większego na mniejsze
începe să înveți
argumentum a maiori ad minus
apriotycznie, „z góry”, „z założenia”, „z wcześniejszego”, dedukcja
Wychodzimy od ogólnych zasad lub założeń, aby dojść do wniosku dotyczącego konkretnego przypadku.
începe să înveți
a priori
po fakcie, „z dołu do góry”, „z późniejszego”, indukcja
Z poszczególnych obserwacji wyciąga się wnioski ogólne.
începe să înveți
a posteriori
z definicji
începe să înveți
ex definitione
zgodnie z przypuszczeniem, zgodnie z założeniem
începe să înveți
ex hypothesi
Późniejsza ustawa ogólna nie znosi mocy obowiązującej wcześniejszej ustawy szczególnej.
Reguła kolizyjna II stopnia
începe să înveți
lex posterior generalis non derogat legi priori speciali.
mocą samego prawa
începe să înveți
ipso iure
mocą samego faktu
începe să înveți
ipso facto
domniemanie prawa
începe să înveți
praesumptio iuris
zmiana na niekorzyść
începe să înveți
reformatio in peius
zmiana na korzyść
începe să înveți
reformatio in melius
wyraźnymi słowami, coś wyrażone jest wprost
începe să înveți
expressis verbis
wyraźnie, jasno (zwłaszcza w odniesieniu do tekstu prawnego)
începe să înveți
explicite
bez wyraźnego sformułowania, domyślnie
începe să înveți
implicite
w szerokim znaczeniu
începe să înveți
sensu largo
w wąskim znaczeniu
începe să înveți
sensu stricto
od teraz
începe să înveți
ex nunc
od wtedy, od początku
începe să înveți
ex tunc
ściśle, dokładnie
începe să înveți
stricte
tamże
începe să înveți
ibidem
ten sam/ta sama, tenże/taż, tegoż/tejże
începe să înveți
idem/eadem
na przykład
începe să înveți
exempli gratia (e. g.)
Każdy początek wydaje się trudny.
începe să înveți
Omne initium difficile videtur.
umowa przedwstępna
începe să înveți
pactum de contrahendo (n.)
zawierać
dopełniacz!
începe să înveți
contraho
contrahero
(o) zawieraniu, (o) zawarciu
începe să înveți
de contrahendo
umowa co do niezbywania rzeczy, umowne wykluczenie wyzbycia się rzeczy
începe să înveți
pactum de non alienando (n.)
zrzec się prawa, pozbyć się czegoś, sprzedać, odłączyć
dopełniacz!
începe să înveți
alieno
alienare
umowa co do niewyzbywania prawa, umowne wykluczenie przelewu (cesji) wierzytelno
începe să înveți
pactum de non cedendo (n.)
zrzec się, zrezygnować, odstąpić coś komuś
dopełniacz!
începe să înveți
cedo
cedere
umowa o niedochodzeniu roszczenia
începe să înveți
pactum de non petendo (n.)
rościć sobie prawo, dochodzić sądownie, usilnie prosić, żądać
dopełniacz!
începe să înveți
peto
petere
umowa na rzecz osoby trzeciej
începe să înveți
pactum in favorem tertii (n.)
dobro, korzyść
începe să înveți
favor (m.)
czynność prawna, umowa
dopełniacz!
începe să înveți
negotium, negotia (n.)
negotii
czynność prawna, czynność faktyczna
dopełniacz!
începe să înveți
actus, actus (n.)
actus
umowa, porozumienie, układ
dopełniacz!
începe să înveți
pactum, pacta (n.)
pacti
umowa, zobowiązanie z umowy, kontrakt, klauzula
dopełniacz!
începe să înveți
contractus, contractus (n.)
contractus
Umowa jest porozumieniem i zgodą dwóch lub więcej stron, co do tego samego.
începe să înveți
Et est pactio duorum pluriumve in idem placitum est consensus.
Umów należy dotrzymywać.
începe să înveți
Pacta servanda sunt/Pacta sunt servanda.
Kontrakt jest wzajemnym zobowiązaniem.
începe să înveți
Contractus est ultro citroque obligationem.
czynność prawna dwustronna
Potrzeba oświadzenia woli minimum dwóch stron.
începe să înveți
negotium bilaterale
czynność prawna jednostronna
Wystarczy oświadzenie woli jednej ze stron.
începe să înveți
negotium unilaterale
czynność prawna między żyjącymi
Wywołuje sktuki prawne za życia obu stron.
începe să înveți
negotium inter vivos
czynność prawna na przypadek śmierci
Wywołuje skutki prawne po śmierci jednej ze stron np. testament.
începe să înveți
negotium mortis causa
czynność prawna pomiędzy obecnymi
începe să înveți
negotium inter praesentes
czynność prawna pomiędzy nieobecnymi
Jedna osoba złożyła oświadczenie woli jednego dnia, druga strona innego dnia, obie strony się nie spotkały.
începe să înveți
negotium inter absentes
czynność prawna nieistniejąca (gdy nie doszło do zawarcia czynności prawnej)
np. orzeczenia TK wydane przez składy wybrane z naruszeniem prawa
începe să înveți
negotium non existens
czynność prawna (po polsku)
începe să înveți
oświadczenie woli, które zmierza do wywołania skutków prawnych np. testament i umowa
między, wśród
începe să înveți
inter
żywy
we wszystkich rodzajach
începe să înveți
vivus (m.), viva (f.), vivum (n.)
śmierć, zgon, bogini śmierci
dopełniacz!
începe să înveți
mors (f.)
mortis
istnieć, powstać, wystąpić, pokazać się
începe să înveți
existo, existere
istniejący
începe să înveți
existens
istotne elementy (części składowe) czynność prawnej
Niezbędne, decydujące o przynależności czynności do danego typu.
începe să înveți
essentialia negotii
naturalne elementy (części składowe) czynność prawnej
Naturalne, ale niekonieczne.
începe să înveți
naturalia negotii
uboczne elementy (części składowe) czynność prawnej
Postanowienia szczególne, umożliwiające bardziej elastyczne ukształtowanie czynności prawnej, bazujące na przyszłych zdarzeniach.
începe să înveți
accidentalia negotii
termin, dzień, oznaczona chwila
dopełniacz!
începe să înveți
dies (m. f.)
diei
termin zawieszający (dosł. dzień od którego)
Początkowy termin, z którego nadejściem zaczynają się skutki czynności prawnej.
începe să înveți
dies a quo
termin rozwiązujący (dosł. dzień do którego)
Końcowy termin, z którego nadejściem ustają skutki czynności prawnej.
începe să înveți
dies ad quem
termin zawarcia czynności prawnej, dzień przypadający
începe să înveți
dies cedens
termin wymagalności spełnienia zobowiązania, dzień nadchodzący
începe să înveți
dies veniens
warunek, zastrzeżenie umowne, położenie (w tym prawne położenie osób lub rzeczy)
începe să înveți
condicio (f.)
warunek prawny
Przesłanka wynikająca z mocy samego prawa.
începe să înveți
conditio iuris
warunek możliwy do spełnienia
începe să înveți
conditio possibilis
warunek niemożliwy do spełnienia
începe să înveți
conditio impossibilis
warunek konieczny do spełnienia, nieodzowny
începe să înveți
conditio sine qua non
warunek zawieszający
Czynność prawna zacznie wywoływać skutki, jeśli ziścić się dany warunek.
începe să înveți
conditio suspensiva
warunek rozwiązujący
Czynność prawna zaprzestanie wywoływać skutki w chwili, kiedy ziści się warunek.
începe să înveți
conditio resolutiva
sposób postępowania, polecenie (klauzula w czynności prawnej), miara, sposób
Obowiązek ten jednak nie rodzi zobowiązania pod względem prawa (nie czyni nikogo wierzycielem.)
Jako polecenie w czynności prawnej oparty jest na nałożeniu na otrzymującego nieodpłatne przysporzenie (np. darowiznę czy spadek) obowiązku określonego zachowania się.
începe să înveți
modus (m.)
sposób nabycia
începe să înveți
modus acquirendi
sposób działania, wykonywania
începe să înveți
modus faciendi
sposób działania, funkcjonowania
începe să înveți
modus operandi
sposób obradowania, postępowania
începe să înveți
modus procedendi
sposób życia, postępowania, układania stosunków międzyludzkich
începe să înveți
modus vivendi
ważność czynności prawnej
începe să înveți
validitas negotii
nieważność czynności prawnej
începe să înveți
invaliditas negotii
ważna czynność prawna
începe să înveți
negotium validum (n.)
nieważna czynność prawna
începe să înveți
negotium invalidum (n.)
czynność prawna nieważna
începe să înveți
negotium nullum (n.)
godziwa, dozwolona czynność prawna
începe să înveți
negotium licitum (n.)
niegodziwa, niedozwolona czynność prawna
începe să înveți
negotium illicitum (n.)
udawanie, symulacja, pozór, czynność prawna zawarta dla pozoru
începe să înveți
simulatio (f.)
udawanie, ukrywanie, utajnianie, czynność prawna przemilczana zawarta dla ukryci
începe să înveți
dissimulatio (f.)
oświadczenie złożone nie na serio
np. aktorzy grający scenę ślubu nie stają się małżeństwem.
începe să înveți
per oicum
zastrzeżenie potajemne
Ktoś składa komuś oświadczenie woli, ale w głowie ma jakieś zaostrzenie, zakłada, że umowa jest ważna pod jakimś warunkiem o czym nie informuje drugiej strony.
începe să înveți
reservatio mentalis
unieważnienie czynności prawnej
începe să înveți
convaliatio negotii
uzdrowienie czynności prawnej
Czynność prawna normalnie jest nieważna, ale wyjątkowo, na mocy konkretnego przepisu zyskuje moc prawną.
începe să înveți
sanatio negotii
czynność prawna kulejąca, czynność dokonywana przez niedojrzałego bez współdziałania opiekuna
Mamy z nią doczynienia gdy jej skuteczność zależna jest od jej potwierdzenia; do tego czasu pozostaje w zawieszeniu; potwierdzana jest zawsze z mocą wsteczną.
începe să înveți
negotium claudicans (n.)

Trebuie să te autentifici pentru a posta un comentariu.