Întrebare |
Răspuns |
Kto żądał wyraźnego stwierdzenia żywego urodzenia dziecka w postaci krzyku noworodka jako warunku uznania dziecka za osobę fizyczną w znaczeniu prawnym? începe să înveți
|
|
|
|
|
Kto zadowalał się jakimkolwiek innym znakiem świadczącym o żywym urodzeniu dziecka dla uznania dziecka za osobę fizyczną? începe să înveți
|
|
|
|
|
Jakie płody były uważane za żywotne według ówczesnego stanu wiedzy lekarskiej? începe să înveți
|
|
|
|
|
Czy w prawie rzymskim uznawano za osobę płód nieposiadający kształtu ludzkiego (monstrum vel prodigium)? începe să înveți
|
|
|
|
|
Od jakiego momentu, według prawa rzymskiego, zaczyna się odrębny byt człowieka? începe să înveți
|
|
|
|
|
Co następowało ze spadkiem w prawie rzymskim w razie śmierci ojca, gdy kobieta była w ciąży? începe să înveți
|
|
do momentu narodzin dziecka
|
|
|
Kto sprawował nadzór nad spadkiem po śmierci spadkodawcy, jeżeli jeden ze spadkobierców był jeszcze w łonie matki? începe să înveți
|
|
wyznaczał on kuratora, który miał zarządzać spadkiem
|
|
|
Kto zarządzał spadkiem w okresie jego zawieszenia? începe să înveți
|
|
|
|
|
Od kiedy zaczynała się zdolność prawna? începe să înveți
|
|
|
|
|
Czy płód poczęty, ale jeszcze nie urodzony, był uważany za odrębną osobę? începe să înveți
|
|
umożliwiano mu jednak uzyskanie korzyści majątkowych
|
|
|
Czy pośród osób wolnych istniało zróżnicowanie jeśli chodzi o zdolność prawną? începe să înveți
|
|
pełna zdolność prawna stawała się udziałem tylko tych wolnych, którzy rodzili się jako obywatele rzymscy
|
|
|
Kiedy kończyła się osoba fizyczna? începe să înveți
|
|
|
|
|
Co to jest zdolność prawna? începe să înveți
|
|
Zdolność do tego, aby być podmiotem praw i obowiązków
|
|
|
Co to jest zdolność do czynności prawnych? începe să înveți
|
|
Zdolność do tego, aby za pomocą czynności prawnych kształtować sytuację prawną własną lub innych osób
|
|
|
Jakim terminem określają źródła prawa klasycznego pojedynczą osobę (persona), a w szczególności jej sytuację prawną? începe să înveți
|
|
dosłownie caput - to "głowa"
|
|
|
Ile elementów składa się na sytuację prawną pojedynczej osoby? începe să înveți
|
|
status libertatis, status civitatis, status familiae
|
|
|
Co oznacza status libertatis? începe să înveți
|
|
Stan wolności czy niewoli
|
|
|
Co oznacza status civitatis? începe să înveți
|
|
|
|
|
Co oznacza status familiae? începe să înveți
|
|
Stanowisko zajmowane w rodzinie
|
|
|
Od jakiego "podziału" Gaius rozpoczyna wykład prawa osobowego? începe să înveți
|
|
Od podziału na ludzi wolnych i niewolników "wszyscy ludzie albo są wolni, albo są niewolnikami"
|
|
|
Na jakie dwie grupy Gaius podzielił ludzi wolnych? începe să înveți
|
|
Na "wolnourodzonech" (ingenui) i "wyzwoleńców" (libertini)
|
|
|
|
începe să înveți
|
|
Rzymianie przywiązywali do niej wielką wagę
|
|
|
Kiedy spadała na obywatela niesława? începe să înveți
|
|
Przez popełnienie czynu hańbiącego, bądź też przez zasądzenie w powództwie zniesławiającym
|
|
|
Jaki był najwyższy stopień capitis deminutio? începe să înveți
|
|
|
|
|
Co oznaczała capitis deminutio? începe să înveți
|
|
Zmiana stanowiska prawnego osoby
|
|
|
Czy jeżeli Rzymianin dostał się do niewoli nieprzyjacielskiej i powrócił z niej, to jego stanowisko prawne osoby wracało do stanu sprzed dostania się do niewoli? începe să înveți
|
|
chroniło go tzw. ius postliminii - "prawo powrotu"
|
|
|
Jeżeli Rzymianin zmarł w niewoli, który moment uznawano jako moment śmierci? începe să înveți
|
|
Chwilę popadnięcia w niewolę umożliwiało to utrzymanie mocy testamentu zmarłego i w ogóle dziedziczenie po nim jak po człowieku wolnym
|
|
|
Czy państwo rzymskie było państwem formacji niewolniczej? începe să înveți
|
|
|
|
|
Czy jeńcy wojenni zawsze stawali się niewolnikami? începe să înveți
|
|
była to instytucja ius gentium (prawo narodów)
|
|
|
Skąd głównie rekrutowali się niewolnicy? începe să înveți
|
|
Z jeńców wojennych oraz z dzieci urodzonych w niewoli
|
|
|
Niewola była stanem dziedzicznym începe să înveți
|
|
|
|
|
Dziecko niewolnicy oraz Rzymianina începe să înveți
|
|
|
|
|
Dziecko wolnej kobiety oraz niewolnika începe să înveți
|
|
|
|
|
|
începe să înveți
|
|
|
|
|
|
începe să înveți
|
|
|
|
|
|
începe să înveți
|
|
|
|
|
|
începe să înveți
|
|
|
|
|
|
începe să înveți
|
|
|
|
|
Czy związki pomiędzy niewolnikami były małżeństwem? începe să înveți
|
|
nazywano to contubernium (pierw. - przebywanie pod wspólnym namiotem)
|
|
|
Czy jeżeli wolna kobieta utrzymywała stosunki z niewolnikiem bez zgody jego właściciela, to również stawała się niewolnicą? începe să înveți
|
|
ale tylko w okresie cesarstwa (uchwała senatu z r. 52 n.e. (SC Claudianum))
|
|
|
Czy niewolnik mógł posiadać swój własny majątek? începe să înveți
|
|
|
|
|
Czy właściciel odpowiadał za zobowiązania zaciągnięte dobrowolnie przez niewolnika? începe să înveți
|
|
według ius civile nie odpowiadał
|
|
|
Czy właściciel odpowiadał za przestępstwa swoich niewolników? începe să înveți
|
|
ale w dogodnej formie tzw. odpowiedzialności noksalnej
|
|
|
Czy w przypadku gwałtownej śmierci właściciela, niewolnicy, którzy znajdowali się wtedy w jego domu lub w jego otoczeniu, a nie ratowali go z narażeniem własnego życia podlegali torturom i karze śmierci? începe să înveți
|
|
|
|
|
Jak nazywał się znany już od III wieku p.n.e. zespół wartości majątkowych, który właściciel powierzał niewolnikowi w zarząd? începe să înveți
|
|
właściciel zachowywał sobie prawo własności i możliwość każdoczesnej likwidacji
|
|
|
Czy jeżeli matka w okresie od poczęcia do urodzenia choć przez chwilę była wolna, jaki był stan dziecka? începe să înveți
|
|
Dziecko takie rodziło się jako osoba wolna
|
|
|
Jak można było wyjść ze stanu niewoli? începe să înveți
|
|
Na mocy przepisu państwowego lub z woli właściciela
|
|
|
Czy niewolnik powołany do służby wojskowej stawał się wolny? începe să înveți
|
|
|
|
|
Czy porzucenie niewolnika oznaczało nadanie mu wolności? începe să înveți
|
|
stawał się on rzeczą niczyją (res nullius) i podlegał zawłaszczeniu przez kogokolwiek
|
|
|
Jak nazywało się wyzwolenie? începe să înveți
|
|
|
|
|
Jakie były sposoby wyzwalania według ius civile? începe să înveți
|
|
vindicta aut censu aut testamento
|
|
|
Było to wyzwolenie dokonywane przez właściciela przed organem władzy państwowej, najczęściej pretorem, i za jego aprobatą jaki to sposób wyzwolenia? începe să înveți
|
|
|
|
|
Polegało na wpisie dotychczasowego niewolnika - z upoważnienia właściciela - na listę obywateli przy okazji spisu dokonywanego co 5 lat przez cenzorów jaki to sposób wyzwolenia? începe să înveți
|
|
|
|
|
Było nadaniem wolności w testamencie, a zatem po śmierci właściciela jaki to sposób wyzwolenia? începe să înveți
|
|
|
|
|
Jakie prawo chroniło wyzwolenia nieformalne? începe să înveți
|
|
|
|
|
Czy wyzwoleńcy mieli dostęp do urzędów republikańskich? începe să înveți
|
|
|
|
|
Stosunek pomiędzy patronem a wyzwoleńcem kształtowano na wzór stosunków między ojcem a dziećmi începe să înveți
|
|
|
|
|
Czy prawo patronatu było dziedziczne po stronie patrona? începe să înveți
|
|
|
|
|
Czy prawo patronatu było dziedziczne po stronie wyzwoleńca? începe să înveți
|
|
dzieci wyzwoleńca rodziły się już jako wolnourodzeni (ingenui)
|
|
|
Jakie czynniki ograniczały zdolność do czynności prawnych? începe să înveți
|
|
Płeć, wiek, choroba umysłowa, marnotrawstwo
|
|
|
Czy dłużnik poddany egzekucji osobistej był osobą wolną? începe să înveți
|
|
Formalnie tak, ale ich wolność nie była jednak pełna
|
|
|
Kim była personae in mancipio? începe să înveți
|
|
Były to dzieci sprzedane przez swoich ojców osobom postronnym, ale tylko na terenie państwa
|
|
|
|
începe să înveți
|
|
Drobni dzierżawcy gruntów rolnych, początkowo wolni, ale w okresie dominatu trwale przytwierdzeni do ziemi
|
|
|
Czy łatwo było wyjść z sytuacji kolona? începe să înveți
|
|
|
|
|
|
începe să înveți
|
|
|
|
|
|
începe să înveți
|
|
|
|
|
|
începe să înveți
|
|
Byli to obywatele rzymscy
|
|
|
Jakie wyróżniamy trzy zasadnicze kategorie mieszkańców? începe să înveți
|
|
Obywatele rzymscy, Latynowie, cudzoziemcy (peregrini)
|
|
|
Na czym polegało upośledzenie Latynów juniańskich? începe să înveți
|
|
Latyn żył jak wolny, ale po śmierci jego majątek wracał do właściciela, który dokonał wyzwolenia
|
|
|
Kim stawali się niewolnicy wyzwoleni w sposób nieformalny? începe să înveți
|
|
|
|
|
Czy wyzwolenie dokonane w formie uznanej przez prawo cywilne prowadziło zawsze do nadania obywatelstwa? începe să înveți
|
|
|
|
|
W jaki sposób Latynowie mogli stać się obywatelami rzymskimi? începe să înveți
|
|
Przez osiedlenie się w Rzymie ale tylko właściwi Latynowie (Latini prisci albo veteres)
|
|
|
Czy Latynowie juniańscy mieli możliwość nabycia obywatelstwa? începe să înveți
|
|
w nagrodę za rozwijanie pożądanej działalności populacyjnej, porządkowej czy gospodarczej
|
|
|
W jaki sposób peregryni stali się obywatelami rzymskimi? începe să înveți
|
|
Na mocy słynnego edyktu cesarza Karakalli (z 212 r. n.e.) znanego szerzej pod nazwą Constitutio Antoniniana
|
|
|
Co pociągało ze sobą capitis deminutio maxima? începe să înveți
|
|
Automatyczną utratę obywatelstwa
|
|
|
Czy można było utracić obywatelstwo z zachowaniem wolności? începe să înveți
|
|
gdy obywatel przyjmował obywatelstwo innego państwa, albo został skazany na banicję
|
|
|
Co nazywano tzw. wyłączeniem od wody i ognia? aquae et ignis interdictio începe să înveți
|
|
|
|
|
Czy banita zachowywał obywatelstwo rzymskie? începe să înveți
|
|
spadał do roli cudzoziemca
|
|
|
Czy Latynowie mogli korzystać z urządzeń rzymskiego prawa spadkowego? începe să înveți
|
|
ale tylko właściwi Latynowie (Latini prisci albo veteres)
|
|
|
Kim byli Latini coloniarii? începe să înveți
|
|
Była to nowa kategoria mieszkańców kolonii latyńskich
|
|
|
Kim byli peregrini dediticii? începe să înveți
|
|
Byli to cudzoziemcy pochodzący z obszarów podbitych, które musiały zdać się Rzymianom na łaskę i niełaskę ich organizacje lokalne zostały zniszczone
|
|
|
Kiedy peregrini dediticii otrzymali obywatelstwa? începe să înveți
|
|
|
|
|
Czy siostra żony była agnatem? începe să înveți
|
|
|
|
|
Jakim organizmem była rzymska rodzina agnacyjna? începe să înveți
|
|
Monokratycznym i patriarchalnym
|
|
|
Kto stał na czele rzymskiej rodziny agnacyjnej? începe să înveți
|
|
|
|
|
Jak nazywamy pokrewieństwo naturalne? începe să înveți
|
|
|
|
|
W tej rodzinie o przynależności decydował węzeł prawny începe să înveți
|
|
|
|
|
Na ile części rozpadała się rodzina agnacyjna jeżeli władza familijna gasła? începe să înveți
|
|
Tyle części, ile osób było bezpośrednio podległych władzy zwierzchnika
|
|
|
Czy bękart był członkiem rodziny agnacyjnej? începe să înveți
|
|
|
|
|
|
începe să înveți
|
|
|
|
|
|
începe să înveți
|
|
|
|
|
Kim były osoby sui iuris? începe să înveți
|
|
Były to osoby nie podlegające władzy familijnej
|
|
|
Czy można było się stać osobą sui iuris zaraz po urodzeniu? începe să înveți
|
|
wyznacznikiem była śmierć ojca
|
|
|
Kim były osoby alieni iuris? începe să înveți
|
|
Były to osoby pod władzą ojcowską
|
|
|
Czy osoby sui iuris miały pełną zdolność prawną? începe să înveți
|
|
|
|
|
Czego pozbawione były osoby alieni iuris? începe să înveți
|
|
taka osoba nie mogła mieć nic własnego
|
|
|
Bierność majątkowa dojrzałego syna pod władzą ojcowską umożliwiała mu m.in. możliwość zawierania umów începe să înveți
|
|
|
|
|
|
începe să înveți
|
|
Przysposobienie osoby sui iuris
|
|
|
Czym było capitis deminutio minima? începe să înveți
|
|
Zmiana przynależności rodzinnej (z sui iuris na alieni iuris) przy zachowaniu wolności i obywatelstwa
|
|
|
Były to zorganizowane zrzeszenia osób, które prawo traktowało jak jeden podmiot co opisuje powyższy fragment? începe să înveți
|
|
|
|
|
Wyodrębniony majątek przeznaczony na określony cel? co opisuje powyższy fragment? începe să înveți
|
|
|
|
|
Były to wartości majątkowe powierzane gminom, stowarzyszeniom albo osobom prywatnym, z obowiązkiem obracania ich na określone cele (np. utrzymywanie sierot) jaki rodzaj fundacji opisuje powyższy fragment? începe să înveți
|
|
|
|
|
Majątki odrębne, zarządzane przez specjalnie do tego powołane organy (np. zakłady kościelne) jaki rodzaj fundacji opisuje powyższy fragment? începe să înveți
|
|
|
|
|
Ile osób było wymagane do stworzenia stowarzyszenia? începe să înveți
|
|
|
|
|
Czy kobiety miały zdolność do czynności prawnych? începe să înveți
|
|
|
|
|
Czy kobiety mogły mieć zdolność prawną? începe să înveți
|
|
jeżeli nie pozostawały pod władzą agnacyjną ojca lub męża
|
|
|
Czy działania dzieci poniżej 7 roku życia miały znaczenie prawne? începe să înveți
|
|
|
|
|
|
începe să înveți
|
|
|
|
|
Czy osoby niedojrzałem mogły skutecznie przyjmować przysporzenia? începe să înveți
|
|
dla swojego zwierzchnika familijnego lub dla siebie jeśli były sui iuris
|
|
|
|
începe să înveți
|
|
Chłopcy między 7-14. rokiem życia oraz dziewczyny między 7-12 rokiem życia
|
|
|
Co mogli robić impuberes? începe să înveți
|
|
Skutecznie przyjmować przysporzenia
|
|
|
Czy osoby impuberes mogły zawrzeć małżeństwo? începe să înveți
|
|
|
|
|
Czy osoby impuberes mogły sporządzić ważny testament? începe să înveți
|
|
|
|
|
Jak nazywano czynność, która równocześnie zawierała przysporzenia i obciążenia niedojrzałego, a której opiekun nie zatwierdził începe să înveți
|
|
"Czynność prawna kulejąca" przyjmowano konsekwentnie jej skuteczność tylko w zakresie przysporzeń dla niedojrzałego
|
|
|
Niedojrzali mieli ograniczoną zdolność do czynności prawnych începe să înveți
|
|
|
|
|
Kim byli puberes, minores viginti quinque annis? începe să înveți
|
|
Dojrzali poniżej 25. roku życia
|
|
|
Ich czynności prawne były formalnie ważne, ale system prawny chronił ich przed ujemnymi skutkami przedwczesnej swobody działania, przed stratami majątkowymi spowodowanymi brakiem doświadczenia czy lekkomyślnością kogo opisuje powyższy fragment? începe să înveți
|
|
Osoby dojrzałe poniżej 25. roku życia puberes, minores viginti quinque annis
|
|
|
|
începe să înveți
|
|
Dojrzali powyżej 25. roku życia
|
|
|
|
începe să înveți
|
|
|
|
|
|
începe să înveți
|
|
|
|
|
Jakie czynniki wpływały na ograniczenie zdolności do czynności prawnych? începe să înveți
|
|
Płeć, wiek, choroba umysłowa, marnotrawstwo
|
|
|
Co to jest czynność prawna? începe să înveți
|
|
To oświadczenie woli, zmierzające do wywołania zamierzonych skutków prawnych
|
|
|
Jakie wyróżniamy rodzaje czynności prawnych? începe să înveți
|
|
1. jednostronne i dwustronne; 2. mortis causa i inter vivos; 3. rozporządzające i zobowiązujące; 4. odpłatne i nieodpłatne
|
|
|
Dochodziły do skutku przez działanie jednej tylko osoby (np. wyzwolenie niewolnika) jaki to rodzaj czynności prawnej? începe să înveți
|
|
|
|
|
Wymagały współdziałania co najmniej dwóch osób (np. zawarcie kontraktu) jaki to rodzaj czynności prawnej? începe să înveți
|
|
|
|
|
Wywierały skutek dopiero po śmierci osoby działającej (np. testament) jaki to rodzaj czynności prawnej? începe să înveți
|
|
|
|
|
Powodowały natychmiastowe przeniesienie, obciążenie lub zniesienie istniejącego prawa majątkowego osoby (np. wyzbycie się prawa własności) jaki to rodzaj czynności prawnej? începe să înveți
|
|
|
|
|
Czy mogły być czynności odpłatne i jednostronne? începe să înveți
|
|
czynności odplatne i nieodpłatne mogły być tylko dwustronne
|
|
|
Korzyści ekonomiczne są wzajemne (np. sprzedaż lub najem) jaki to rodzaj czynności prawnej? începe să înveți
|
|
|
|
|
Jednostronne przesunięcie majątkowe, bez świadczenia wzajemnego (np. użyczenie lub darowizna) jaki to rodzaj czynności prawnej? începe să înveți
|
|
|
|
|
Zdarzenie przyszłe i niepewne co opisuje powyższy fragment? începe să înveți
|
|
|
|
|
Zdarzenie przyszłe i pewne co opisuje powyższy fragment? începe să înveți
|
|
|
|
|
Zachodzi wtedy, gdy strony dokonują czynności prawnej w sposób zewnętrznie poprawny, ale pomiędzy sobą umawiają się, że normalne skutki tej czynności nie nastąpią co opisuje powyższy fragment? începe să înveți
|
|
|
|
|
|
începe să înveți
|
|
|
|
|
Co przysługiwało poszkodowanemu przez podstęp? începe să înveți
|
|
|
|
|
|
începe să înveți
|
|
|
|
|
Jeśli wymuszono przyrzeczenie świadczenia, dłużnik mógł się uchylić od jego spełnienia za pomocą jakiej instytucji? începe să înveți
|
|
|
|
|
Wyłącznie jakie czynności prawne wywoływały pełne skutki prawne? începe să înveți
|
|
|
|
|
Kiedy czynność prawna była ważna? începe să înveți
|
|
1. Jeżeli dokonała jej osoba zdolna do czynności prawnych; 2. Była poprawna pod względem formy i treści; 3. Nie sprzeciwiała się prawu lub dobrym obyczajom
|
|
|
Na czym w ogólności polegały skutki ważnej czynności prawnej? începe să înveți
|
|
Na powstaniu, zmianie lub zgaśnięciu stosunku prawnego
|
|
|
Dzięki niej nieważną czynność prawną pewnego typu można było utrzymać w mocy (przynajmniej częściowo), jeżeli spełniała wymogi innego typu co jest opisane w powyższym fragmencie? începe să înveți
|
|
np. nieważne testamenty ostawały się często jako kodycyle
|
|
|
Jak nazywamy poprawne pod każdym względem i ważne czynności prawne, które mogły być pozbawione skutków, ale dopiero przez prawne działanie osób zainteresowanych? începe să înveți
|
|
|
|
|
Czy przysporzenia z czynności prawnych osób alieni iuris przypadały wprost zwierzchnikowi familijnemu? începe să înveți
|
|
|
|
|
Czy zobowiązania zaciągnięte przez osoby alieni iuris obciążały zwierzchnika familijnego? începe să înveți
|
|
obciążały go tylko "dodatkowo" w granicach ściśle określonych prawem pretorskim
|
|
|
Polega ono na tym, że zastępca działa na zewnątrz, wobec osób postronnych, we własnym imieniu, z dokonanych czynności nabywa zrazu dla siebie i zobowiązuje się sam jaki to rodzaj zastępstwa? începe să înveți
|
|
|
|
|
Polega ono na tym, że przedstawiciel działa w cudzym imieniu i że skutki jego działania spadają wprost na reprezentowanego jaki to rodzaj zastępstwa? începe să înveți
|
|
|
|
|
Czym były res corporales? începe să înveți
|
|
rzeczy których można dotknąć
|
|
|
Czym były res incorporales? începe să înveți
|
|
Rzeczy, których nie można dotknąć np. użytkowanie, spadek, zobowiązanie
|
|
|
|
începe să înveți
|
|
Rzeczy szczególnie wartościowe np. grunty położone w Italii, niewolnicy, zwierzęta używane zwykle do uprawy roli i transportu
|
|
|
res mancipi czy res nec mancipi? începe să înveți
|
|
|
|
|
res mancipi czy res nec mancipi? începe să înveți
|
|
|
|
|
Jakie rzeczy mogły być tylko przedmiotem pożyczki? începe să înveți
|
|
|
|
|