N1 biblikal

Głoś słowo

Verkünde das Wort

występuj niezależnie od tego, czy jest to wygodne, czy niewygodne

tritt auf, ob gelegen oder ungelegen

nagana, upominaj

weise zurecht

napominaj z całą cierpliwością i nauką!

ermahne, in aller Geduld und Belehrung!

Pan cię uchroni od wszelkiego zła,

Der HERR behütet dich vor allem Bösen,

zelżeć odpuścić

nachlassen

napominac

ermahnen

teraz masz duży zapas

nun hast du einen großen Vorrat

Odpoczywaj, jedz, pij i bądź szczęśliwy!

Ruh dich aus, iss und trink und freue dich!

Do kogo zatem należeć będzie to, co zgromadziłeś?

Wem wird dann das gehören, was du angehäuft hast?

gromadzić dobra

Waren ansammeln

ułożone

angehaufen

sterta

haufen

sterta, stos

Haufen,

co obiecał.

was er verheißen hat.

uznany za sprawiedliwość

als Gerechtigkeit angerechnet

Z powodu naszych przewinień

Wegen unserer Verfehlungen

Ze względu na nasze uzasadnienie został wskrzeszony.

wegen unserer Gerechtmachung wurde er auferweckt.

wymagać

verlangen

rzeźbić (np. w kamieniu)

hauen (haute, gehauen / gehaut)

kroić na plasterki

in Scheiben schneiden

robi coś, co zasługuje na lanie

etwas tut, was Schläge verdient

Komu wiele dano

Wem viel gegeben wurde

wiele zostanie mu odebrane

von dem wird viel zurückgefordert werden

i któremu wiele powierzono,

und wem man viel anvertraut hat,

od którego będzie się wymagać jeszcze więcej

von dem wird man umso mehr verlangen

Od tych, którym wiele dano, wiele będzie się żądać w zamian, a od tych, którym wiele powierzono, jeszcze więcej będzie się żądać.

Wem viel gegeben wurde, von dem wird viel zurückgefordert werden, und wem man viel anvertraut hat, von dem wird man umso mehr verlangen.

dokładny

genau

Rozważać, rozważcie

Bedenkt

i zaczyna bić służbę i pokojówki

und anfängt, die Knechte und Mägde zu schlagen

i upijać się,

und sich zu berauschen,

co zasługuje na ciosy

was Schläge verdient

słowiańscy niewolnicy

Slawische Sklaven

mieszkać w tym samym domu w niezgodzie

in gleichen Haus in Zwietracht leben

zgodnie z nauką Pana

an der Weisung des HERRN

I tak się dzieje.

Und so geschieht es.

Jestem nieszczęśliwym człowiekie, o ja nieszczęsny czlowiek

Ich elender Mensch

Zrozumienie znaków czasu

Die Zeichen der Zeit verstehen

pozwól mu cię powalić!

lass ihn umhauen!

Jeśli się nie nawrócicie, wszyscy zginiecie w ten sam sposób.

vielmehr werdet ihr alle ebenso umkommen, wenn ihr nicht umkehrt.

którzy zginęli, gdy zawaliła się wieża w Siloe –

die beim Einsturz des Turms am Schiloach erschlagen wurden –

Bo pożądanie ciała prowadzi do śmierci,

Denn das Trachten des Fleisches führt zum Tod,

szukać czegoś | szukajcie życia dla wszystkich

trachten nach etwas | jedem nach dem Leben trachten

przez te Słowa wszyscy jego przeciwnicy zostali zawstydzeni

Durch diese Worte wurden alle seine Gegner beschämt;

Czy nie powinnasię być zwolniona z tego w szabat?

sollte am Sabbat nicht davon befreit werden dürfen?

trzymany w niewoli przez osiemnaście lat,

seit achtzehn Jahren gefesselt hielt,

znokautuj go, wytnij, wyrąb

Hau ihn um!

to pozwól mu powalić! ściąć

dann lass ihn umhauen!

Pozostał na równinie z dużą grupą, tłumem

In der Ebene blieb er mit einer großen Schar

Kto by zaprzeczył

Wer wollte abstreiten

z demonstracją ducha

mit dem Erweis von Geist

z dowodem

mit erweis

Będzie płacz i zgrzytanie zębów

Dort wird Heulen und Zähneknirschen sein

wycie

heulen

On także ich uwielbił.

die hat er auch verherrlicht.

Obserwacja i eksploracja, ale także samopoznanie

Betrachtung und erkundung aber auch selbst erkenung

Nie oszczędził własnego syna,

Er hat seinen eigenen Sohn nicht verschont,

Kto może oskarżyć wybranych przez Boga?

Wer kann die Auserwählten Gottes anklagen?

złośliwy

bösartig / maligne

Udręka, trudności lub prześladowanie

Bedrängnis oder Not oder Verfolgung

ani aniołowie, ani moce

weder Engel noch Mächte

ani teraźniejszość, ani przyszłość, ani siły,

weder Gegenwärtiges noch Zukünftiges noch Gewalten,

Bo jestem pewien: ani śmierć, ani życie

Denn ich bin gewiss: Weder Tod noch Leben

Jestem bowiem pewien, że ani śmierć, ani życie, ani aniołowie, ani Zwierzchności, ani rzeczy teraźniejsze, ani przyszłe, ani moce, ani wysokość, ani głębokość, ani żadne inne stworzenie nie zdoła nas odłączyć od miłości Boga, którą mamy.

Denn ich bin gewiss: Weder Tod noch Leben, weder Engel noch Mächte, weder Gegenwärtiges noch Zukünftiges noch Gewalten, 39weder Höhe oder Tiefe noch irgendeine andere Kreatur können uns scheiden von der Liebe Gottes, die

który jest w Chrystusie Jezusie, Panu naszym.

die in Christus Jesus ist, unserem Herrn.

Kim są ci, którzy noszą białe szaty i skąd przybyli? 14Odpowiedziałem mu: „Panie mój, ty wiesz”.

Wer sind diese, die weiße Gewänder tragen, und woher sind sie gekommen? 14Ich erwiderte ihm: Mein Herr, du weißt das.

wielki niepokój. ucisk

der großen Bedrängnis kommen

odwet; odwdzięczyć

zu vergelten;

odwdzieczyc

zurückzahlen

odwdzięczyć się

vergelten

Zostaniesz nagrodzony.

es wird dir vergolten werden

w szczególności

insbesondere

To rozzłościło właściciela domu.

Da wurde der Hausherr zornig

Kto jest powołany, aby pocieszać i napominać, niech pociesza i napomina.

wer zum Trösten und Ermahnen berufen ist, der tröste und ermahne

Ktokolwiek jest odpowiedzialny, powinien pracować sumiennie.

wer Vorsteher ist, setze sich eifrig ein

całkowicie

vollständig

Miłość powinna być wolna od hipokryzji. Brzydź się złem.

Die Liebe sei ohne Heuchelei. Verabscheut das Böse

często

häufig, oft

Dlatego każdy z nas będzie musiał zdać sprawę przed Bogiem.

Also wird jeder von uns vor Gott Rechenschaft über sich selbst ablegen.

prawie

beinahe

komentarz

Betrachtung

doceniać

schätzen

To jest obrzydliwość przed Bogiem.

das ist vor Gott ein Gräuel.

zostało ogłoszone

kundgemacht wurde

Być chwałą przez Jezusa Chrystusa

sei Ehre durch Jesus Christus

Kto jest niezawodny w najmniejszych sprawach, ten będzie niezawodny także w wielkich.

Wer in den kleinsten Dingen zuverlässig ist, der ist es auch in den großen,

Ten, kto w drobnych sprawach źle postępuje, będzie także źle postępował w wielkich.

wer bei den kleinsten Dingen Unrecht tut, der tut es auch bei den großen.

Żaden sługa nie może służyć dwóm panom, gdyż albo jednego będzie nienawidził, a drugiego będzie miłował.

Kein Sklave kann zwei Herren dienen; er wird entweder den einen hassen und den andern lieben

autor wiecznej zapłaty

der Urheber des ewigen Lohns

Nie da się uniknąć pewnych niedogodności.

Es ist unvermeidlich, dass Ärgernisse kommen.

przyspieszenie

Beschleunigung

Kłopot

Ärgernis

Wybacz mu!

vergib ihm!

upomnij go

weise ihn zurecht

Wyrwij się z korzeniami i przenieś się do morza! A On będzie ci posłuszny.

Entwurzle dich und verpflanz dich ins Meer! und er würde euch gehorchen.

i zostaje przepędzony, gdy zbliża się niesprawiedliwość.

und wird verscheucht, wenn Unrecht naht

niezrozumiałe myśli

unverständigen Gedanken

a Twoje prawa mnie pojmują.

und deine Rechte mich ergreifen.

sięgać

greifen

rozkoszować się

genießen, genoss, hat genossen

Abgrund!, ewige Gottheit!

o Abgrund!, o ewige Gottheit!

Jesteśmy bezużytecznymi sługami; wykonaliśmy tylko swój obowiązek.

Wir sind unnütze Knechte; wir haben nur unsere Schuldigkeit getan.

Bo zrobił to, co mu kazano?

weil er getan hat, was ihm befohlen wurde?

być tak letnim

so lau zu sein

Ale teraz jesteś jak mdły wiatr,

Nun aber bist du wie ein matter Wind,

nudny wiatr

matter wind

Jesteś jak ktoś, zaczyna i nigdy niczego nie kończy,

Du bist wie einer, der beginnt und nichts vollendet,

I tak się stało:

Und es geschah:

Zapragnij tego, a zdobędziesz wykształcenie!

sehnt euch danach und ihr werdet Bildung erwerben!

tęsknię za tym

sehnt euch danach

Pomóż biednym i sierotom uzyskać sprawiedliwość,

Verhelft zum Recht den Geringen und Waisen,

Dzieci i sieroty

Geringen und Waisen

sierota

die Waise, die Waisen

Mały

Die geringen

mały książę i zebrak

der kleine Prinz und der Bettler

pogrzeb

die Beerdigung = die Bestattung, die Beerdigungen = die Bestattungen

rocznica

der Jahrestag, die Jahrestage

nieskazitelny

unbefleckt

racjonalny, święty, wyjątkowy

vernunftvoll, heilig, einzigartig

różnorodny, delikatny, zwinny

mannigfaltig, zart, beweglich

przenikliwy, nieskazitelny,

durchdringend, unbefleckt,

nie dać się zahamować,

nicht zu hemmen,

charytatywny, humanitarny, stanowczy

wohltätig, menschenfreundlich, fest,

beztroski, bogaty, mający wszystko pod kontrolą

ohne Sorge, alles vermögend, alles überschauend

przenikając wszystkie umysły, te myślące, czyste i najdelikatniejsze

alle Geister durchdringend, die gedankenvollen, reinen und zartesten

Mądrość jest bardziej mobilna niż jakikolwiek ruch;

Die Weisheit ist beweglicher als alle Bewegung; i

nieskazitelne lustro

der ungetrübte Spiegel

czy będziesz pamietał

Wirst du dich erinnern?

Kto nie chce pracować, niech też nie je.

Wer nicht arbeiten will, soll auch nicht essen.

prowadzić

treiben

zignoruj. zwróć uwagę.

nicht beachten. achten

Chcę móc widzieć.

ich möchte sehen können.

Był niskiego wzrostu.

er war klein von Gestalt.

spojrzał w górę

schaute er hinauf

Zejdź szybko!

komm schnell herunter!

Połowę swojego majątku rozdaję biednym.

die Hälfte meines Vermögens gebe ich den Armen

Po tych słowach udał się prosto na kozła tortur.

Nach diesen Worten ging er geradewegs zur Folterbank

Wypłacam to, czego nie wpłaciłem.

ich abhebe, was ich nicht eingezahlt habe

Żnę to, czego nie zasiałem.

Ich ernte, was ich nicht gesät habe

Wiedziałeś

Du hast gewusst

niepewnie

zögernd

przechowywane w szmatce do wycierania potu

in einem Schweißtuch aufbewahrt

mruknął

er murmelte

ponuro

düster

zachichotał

kicherte

oburzeniem

empört

odpowiedział z oburzeniem i złością

Er antwortete mit Empörung und Wut.

Budzę się

ich erwache

sapał

keuchte

bo nie rozpoznałeś czasu swego nawiedzenia.

weil du die Zeit deiner Heimsuchung nicht erkannt hast.

dom

heim

zmuszać ludzi do odwrócenia się od Boga,

zum Abfall von Gott zu zwingen,

i wypełnij swoje śluby złożone Najwyższemu

und erfülle dem Höchsten deine Gelübde

złożyć sluby

Gelübde ablegen

Ale ty zrobiłeś z niego jaskinię złodziei.

. Ihr aber habt daraus eine Räuberhöhle gemacht.

On nas wybawił z mocy ciemności

Er hat uns der Macht der Finsternis entrissen

Uczynił cię zdolnym

Er hat euch fähig gemacht

W nim wszystko trwa

in ihm hat alles Bestand

przygotować się do obrony z wyprzedzeniem;

im Voraus für eure Verteidigung zu sorgen;

A jednak włos nie będzie zgiął się po tobie

Und doch wird euch kein Haar gekrümmt werden

Jeśli pozostaniesz wytrwały, wygrasz życie.

Wenn ihr standhaft bleibt, werdet ihr das Leben gewinnen.

Niech troski dnia codziennego nie obciążają Twojego serca

die Sorgen des Alltags euer Herz nicht beschweren

Przywożono chorych z najróżniejszymi dolegliwościami

Kranke Menschen mit verschiedenen Beschwerden wurden eingeliefert.

zaprzeczyć sobie

sich selbst verleugnen

codziennie bierz na siebie Jego krzyż i naśladuj mnie.

Nimm täglich sein Kreuz auf dich und folge mir nach.

Pokój temu domowi!

Frieden sei mit diesem Haus!

abyście mogli uniknąć wszystkiego, co się wydarzy

damit ihr allem, was geschehen wird, entrinnen

ucieczka

entrrinen

oskarżony

der Angeklagte

Możesz stanąć przed Synem Człowieczym

vor den Menschensohn hintreten könnt

pokorni i pobożni.

Demütigen und Frommen.

aż przyszedł ten bardzo stary człowiek

bis der Hochbetagte kam

Rozważ to

Bedenkt dies

Góruje nad wszystkimi wzgórzami.

er überragt alle Hügel.

górować nad

Turm über

Żyjmy godnie jak za dnia

Lasst uns ehrenhaft leben wie am Tag

wystawać, wystaje, wystawał, wystawał

ragen, ragt, ragte, hat geragt

Panie, mój sługa leży sparaliżowany w domu

Herr, mein Diener liegt gelähmt zu Hause

błagać.

erflehen.

Nędzny

Elende

pozostałe kawałki

die übrig gebliebenen Stücke

Przyrzeczenie, zastawienie przyszłej chwały

Unterpfand der künftigen Herrlichkeit

przyrzeczenie posagu

Versprechen der Mitgift

z najlepszymi daniami

mit den feinsten Speisen

Bo ręka Pana spoczywa na tej górze.

Denn die Hand des HERRN ruht auf diesem Berg.

skorupa, która osłania wszystkie narody,

die Hülle, die alle Völker verhüllt,

Połknął śmierć na zawsze.

Er hat den Tod für immer verschlungen

Panie, do kogóż pójdziemy? Ty masz słowa życia wiecznego.

Herr, zu wem sollen wir gehen? Du hast Worte des ewigen Lebens.»

podstęp

Trick

surowy

streng

oszustwo

der Betrug, die Betrüge

Ci, którzy rozpoznali wgląd i ci, którzy narzekali, przyjęli instrukcje.

Einsicht erkennen, und die murrten, nehmen Belehrung an.

zapytać

zu bitten

Darmo otrzymaliście, darmo dawajcie

Umsonst habt ihr empfangen, umsonst sollt ihr geben

Byli zmęczeni i wyczerpani jak owce,

sie waren müde und erschöpft wie Schafe,

Jego pożywieniem były koniki polne i dziki miód.

Heuschrecken und wilder Honig waren seine Nahrung

Siekiera do korzeni drzew została już przyłożona.

Schon ist die Axt an die Wurzel der Bäume gelegt

On oczyści swoje klepisko

er wird seine Tenne reinigen

jeden z nich się gubi, gubi się, gubić sie

Einer von ihnen geht verloren, geht verloren, geht verloren

i jeden z nich się gubi,

und eines von ihnen sich verirrt,

wytrwały

beharrlich

Nie bój się!

fürchte dich nicht!

uprzejmy

höflich

Jesteś posłańcem radości!.

du Botin der Freude!

towarzyski

gesellig

posłaniec

der Boter

Trawa więdnie, kwiat więdnie, gdy powieje na niego tchnienie Pańskie.

Das Gras verdorrt, die Blume verwelkt, wenn der Atem des HERRN darüber weht.

baranki,

die Lämmer

jagnięcina

das Lammfleisch, -

On pasie swoją trzodę jak pasterz.

Wie ein Hirt weidet er seine Herde

On sądzi narody według tego, co słuszne.

Er richtet die Nationen so, wie es recht ist.

Niech ziemia się raduje, niech morze szumi od swego bogactwa.

die Erde frohlocke, es brause das Meer und seine Fülle.

blask Karmelu

die Pracht des Karmel

nieśmiały

schüchtern

Smutek i westchnienia uciekają

Kummer und Seufzen entfliehen.

lecz drogę bezbożnych czyni krzywą.

doch den Weg der Frevler krümmt er.

Celnicy i nierządnice wejdą przed wami do królestwa Bożego.

Die Zöllner und die Dirnen gelangen eher in das Reich Gottes als ihr.

ucisnionym, wygietym

den Gebeugten

nikt nie ma swojego pochodzenia

niemand hat seine Herkunft

Jednak on jest, on jest

ist er jedoch, er ist jedoch

byłoby oglądane, byłby widziany

geschaut werden würde,

uwolniony od hańby, obciążony

von der Schmach befreit, beladen

chłopiec

der Knabe

przeniknięty

durchdrungen

kultywować wewnętrzną refleksję,

die innere Besinnung pflegen,

zwiększyć, wchłonąć

zunehmen, aufzunehmen

Być odzyskanym przez Pana.

vom HERRN Zurückgeforderter sein.

Udziela mu miejsca wśród szlachty.

er gibt ihm einen Sitz bei den Edlen

i uczciwy

und redlich

wypoczęty

ruhten

Grajcie Panu na lirze,

Spielt dem HERRN auf der Leier,

górować nad czymś (wznosić się)

überragen

wytwarzać

gezeugen

Różnorodnie i na wiele sposobów

Vielfältig und auf vielerlei Weise

Zobaczył i uwierzył.

er sah und glaubte.

i łaska Boża spoczęła na nim.

und Gottes Gnade ruhte auf ihm.

jak należy.

wie es recht ist.

Świat przemija i jego pożądliwości;

Die Welt vergeht und ihre Begierde;

chwalenie się swoimi dobrami,

das Prahlen mit dem Besitz,

Niech się raduje niebo, niech ziemia się raduje!

Der Himmel freue sich, die Erde frohlocke

dwutlenek węgla

die Kohlensäure

A wszystkim tym, którzy Go przyjęli, dał władzę, moc.

Allen aber, die ihn aufnahmen, gab er Macht,

zanieczyszczać

verschmutzen

powódź

die Überschwemmung = die Flut = das Hochwasser, die Überschwemmungen = die Fluten = die Hochwasser

susza

die Dürre, die Dürren

Wszystko stało się przez Słowo.

Alles ist durch das Wort geworden

wybuch wulkanu

der Vulkanausbruch, die Vulkanausbrüche

i ciemność go nie ogarnęła

und die Finsternis hat es nicht erfasst

Był na świecie i świat stał się przez Niego, lecz świat Go nie poznał.

Er war in der Welt und die Welt ist durch ihn geworden, aber die Welt erkannte ihn nicht.

bo żadne kłamstwo nie pochodzi z prawdy.

weil keine Lüge von der Wahrheit stammt.

Niech niebiosa się radują, niech ziemia się raduje.

Der Himmel freue sich, die Erde frohlocke.

Nie jestem godzien. być godnym

Ich bin es nicht wert, würdig zu sein.

Jan Chrzciciel, chrzest, diabeł

Johannes der Täufer, Taufe, Teufel

Dokonał cudownych czynów.

er hat wunderbare Taten vollbracht.

Czy mamy ufność przed Bogiem? ufność i

haben wir gegenüber Gott Zuversicht.

Nie zostało to ogłoszone.

wurde es nicht kundgetan

że poganie są współdziedzicami. Mianowicie

dass nämlich die Heiden Miterben sind. namlich

Jej serce było zatwardziałe.

ihr Herz war verstockt.

być upartym, chwiać się, stawać się upartym

Verstocken sein, stocken verstocken

Lecz kto się boi, nie jest doskonały w miłości.

wer sich aber fürchtet, ist nicht vollendet in der Liebe

Ponieważ strach przewiduje karę,

Denn die Furcht rechnet mit Strafe,

nazwisko / nazwisko

nachname / familienname

włączać

anmachen, machte an, hat angemacht

, uchodźca z gór Efraima.

, ein Zufiter vom Gebirge Efraim.

wyłączać

ausschalten

Cóż nas z Tobą łączy, Jezusie z Nazaretu? Nauczał ich jak ktoś, kto ma władzę. Czy przyszedłeś nas zgubić?

Was haben wir mit dir zu tun, Jesus von Nazaret? er lehrte sie wie einer, der Vollmacht hat, Bist du gekommen, um uns ins Verderben zu stürzen?

Wtedy Jezus ostrzegł go: „Milcz i wyjdź z niego!”. Duch nieczysty zaczął szarpać człowieka i opuścił go z głośnym krzykiem. Nawet duchy nieczyste posłuchały jego rozkazu, a wieść szybko się rozeszła.

Da drohte ihm Jesus: Schweig und verlass ihn! Der unreine Geist zerrte den Mann hin und her und verließ ihn mit lautem Geschrei. Sogar die unreinen Geister gehorchen seinem Befehl verbreitete sich rasch

Elkana rozpoznał swoją żonę Hannę

Elkana erkannte seine Frau Hanna

wziął ją za rękę i wyprostował

fasste sie an der Hand und richtete sie auf

idź gdzie indziej

anderswohin gehen

został certyfikowany.

beglaubigt war.

zemdleć

ohnmächtig werden

wyprowadzać się

herausziehen

Obudź się, nie opuszczaj na zawsze

Erwache, verstoß nicht für immer

wprowadzać się

hineinziehen

Nie przyszedłem wzywać sprawiedliwych, ale grzeszników.

Ich bin nicht gekommen, um Gerechte zu rufen, sondern Sünder.

koc

die Decke

Odrzucił go i trafił Filistyna w czoło.

schleuderte ihn ab und traf den Philister an der Stirn

rzucanie = rzut

schleudern = werfen

z procą i kamieniem;

mit einer Schleuder und einem Stein;

Wtedy Dawid podbiegł i stanął przy Filistynie.

Dann lief David hin und trat neben den Philister.

Chwycił miecz, wyciągnął go z pochwy, zabił go i odciął mu głowę.

Er ergriff sein Schwert, zog es aus der Scheide, tötete ihn und schlug ihm den Kopf ab.

róg twojego płaszcza

ein Zipfel deines Mantels

byk i tuczone cielę

einen Stier und ein Mastkalb